13 سپتامبر۲۰۲۵- در یک مرور سیستماتیک اخیر که در نشریه Frontiers in Pharmacology منتشر شده است، پژوهشگران کالج استئوپاتیBurrell و دانشکده پزشکی Mercer در ایالات متحده، پنج مقاله بالینی با کیفیت بالا (متاآنالیز) را گردآوری و تحلیل کردند تا اثرات زنجبیل (Zingiber officinale) را بر التهاب، قند خون و سایر شاخص های فیزیولوژیک بررسی کنند و کاربرد آن را به عنوان یک غذای عملکردی ارزیابی نمایند.
نتایج این مرور نشان داد که مصرف مکمل زنجبیل به طور قابل توجهی شاخص های کلیدی التهاب را کاهش می دهد، سطح قند خون و هموگلوبین گلیکوزیله(HbA1c) را در دیابت نوع ۲ پایین می آورد و وضعیت آنتی اکسیدانی بدن را بهبود می بخشد. همچنین مشخص شد که زنجبیل در کاهش تهوع دوران بارداری مؤثر است، اما در کاهش دفعات استفراغ تأثیر معناداری نداشت. در برخی مطالعات، ویتامینB6 در بهبود نمره کلی علائم تهوع و استفراغ بارداری(NVP) مؤثرتر از زنجبیل بود. این یافته ها از پتانسیل زنجبیل به عنوان یک عامل درمانی چند منظوره و ایمن برای مشکلات رایج سلامت حمایت می کنند، هرچند محدودیت هایی در کیفیت و انسجام مطالعات وجود دارد.
در طول تاریخ، فرهنگ های باستانی از گیاهان و ادویه ها نه تنها برای طعم دهی بلکه برای ارتقای سلامت و درمان بیماری ها استفاده کرده اند. زنجبیل با طعم تند و خاص خود که از ترکیبات فعال مانند جینجرول ها و شوگاول ها ناشی می شود، یکی از پرکاربرد ترین گیاهان دارویی بوده است. از هزاران سال پیش، زنجبیل برای درمان مشکلات گوارشی و التهاب به کار رفته است .علم مدرن تلاش کرده است تا این ادعاها را تأیید کند و پتانسیل زنجبیل را در مدیریت دیابت نوع ۲، استرس اکسیداتیو و تهوع و استفراغ بارداری بررسی نماید. با وجود مطالعات متعدد، نتایج آنها اغلب متناقض و گیج کننده بوده است و همین امر تصمیم گیری درباره مصرف و دوز مناسب را برای پزشکان و مصرف کنندگان دشوار کرده است. متاآنالیزها که داده های چندین کارآزمایی تصادفی سازی شده را ترکیب و تحلیل می کنند، می توانند این تناقض ها را کاهش داده و شواهد قوی تری ارائه دهند. مطالعه حاضر با مرور این متاآنالیزها، خلاصه ای سطح بالا از فواید بالینی زنجبیل ارائه می دهد.
این مرور سیستماتیک با هدف پر کردن شکاف های دانشی موجود، به صورت «مروری بر مرورها» طراحی شد تا بالاترین سطح شواهد درباره اثرات درمانی زنجبیل را گردآوری کند. مقالات منتخب از پایگاه های علمی معتبر مانند PubMed، Scopus، EMBASE، Cochrane وISI Web of Science بین ژانویه ۲۰۱۰تا مارس ۲۰۲۵جستجو شدند. پس از غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل، تنها پنج متاآنالیز از میان بیش از ۲۰۰۰رکورد اولیه انتخاب شدند .مرور بر ارتباط مصرف زنجبیل با چهار پیامد سلامت تمرکز داشت: التهاب، دیابت نوع ۲، استرس اکسیداتیو و تهوع و استفراغ بارداری. داده های کمّی و نتیجه گیری های کلیدی از هر مقاله استخراج شد و دوزهای مصرفی و قدرت شواهد بررسی گردید.
· التهاب: متاآنالیز مرواریدزاده و همکارانش (۲۰۲۰) با بررسی ۱۶ مطالعه ی تصادفی کنترل شده (RCT) نشان داد که زنجبیل به طور قابل توجهی شاخص های التهابی مانند CRP،hs-CRP و TNF-α را کاهش می دهد. با این حال، ناهمگونی بین مطالعات بسیار بالا بود که قدرت نتیجه گیری را محدود می کند.
· کنترل قند خون: متاآنالیز Zhuو همکارانش (۲۰۱۸) با بررسی ۱۰ مطالعه ی RCTنشان داد که زنجبیل سطح قند خون ناشتا و HbA1c را به طور معناداری کاهش می‌دهد. ناهمگونی پایین در این مطالعات، اعتبار نتایج را افزایش داد.
· وضعیت آنتی‌اکسیدانی: متاآنالیز شیخ‌حسین و همکارانش (۲۰۲۱) با بررسی ۱۲ مطالعه ی RCTنشان داد که زنجبیل سطح مالون دی آلدئید(MDA) را کاهش داده و فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز(GPx) را افزایش می دهد، اما تأثیر معناداری بر ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل نداشت.
· تهوع و استفراغ در بارداری:متاآنالیز ویلیون و همکارانش (۲۰۱۴) نشان داد که زنجبیل در کاهش تهوع مؤثرتر از دارونما بود، اما در کاهش دفعات استفراغ تأثیر معناداری نداشت. متاآنالیز Gaurو همکارانش (۲۰۲۲) نشان داد که ویتامین B6 در بهبود نمره کلی علائم NVP مؤثرتر از زنجبیل بود. همچنین، زنجبیل خطر آروغ زدن را افزایش داد که یک عارضه جانبی معنادار بود.
دوزهای مصرفی زنجبیل در این مطالعات بین ۵۰۰تا ۱۵۰۰میلی گرم روزانه براینمره کلی علائم تهوع و استفراغ بارداری (NVP) و ۱ تا ۳ گرم روزانه برای اثرات ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و ضد دیابتی متغیر بود که نشان دهنده نبود استاندارد سازی در تحقیقات بالینی و مصرف عمومی است.
این مرور سیستماتیک نشان داد که زنجبیل به طور کلی ایمن و دارای پتانسیل درمانی مؤثر است، با شواهد متوسط تا قوی برای اثرات ضدالتهابی، کنترل دیابت نوع ۲، تقویت آنتی‌اکسیدان ها و کاهش تهوع بارداری. با این حال، تأثیر آن بر استفراغ بارداری ثابت نیست و ویتامین B6 در این زمینه مؤثرتر است.
با وجود شواهد قابل توجه، ناهمگونی بالا در برخی متاآنالیزها، تنوع در فرمولاسیون و دوز مصرفی زنجبیل، و خطر سوگیری در مطالعات(به ویژه در مطالعات NVP) نشان می دهد که انجام مطالعات بزرگ تر و با کیفیت بالاتر ضروری است. پژوهش های آینده و توصیه های سلامت عمومی باید دوز بهینه، روش های مصرف و گروه های هدف را مشخص کنند.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250817/Can-ginger-help-diabetes-Major-review-says-yes-it-lowers-blood-sugar-and-inflammation-effectively.aspx